ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΧΑΟΥΟΡΘ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΜΠΡΟΝΤΕ

Στα τέλη Μαΐου 2019 βρέθηκα για λίγες ημέρες στο μικρό ορεινό χωριό Χάουορθ (Haworth) του Δυτικού Γιορκσάιρ της Αγγλίας για να επισκεφθώ έναν από τους πιο δημοφιλείς αγγλικούς λογοτεχνικούς προορισμούς. Το χωριό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την οικογένεια Μπροντέ που κατοικούσε εκεί στις αρχές του 19ου αιώνα, όπως είναι εμφανές παντού: στα μαγαζιά, στα καταλύματα, στα μονοπάτια γύρω από το χωριό, μέχρι και στις δημόσιες συγκοινωνίες. Για παράδειγμα, η γραμμή λεωφορείων που συνδέει το χωριό με την κοντινότερη κωμόπολη, το Κίθλι (Keighley) φέρει το όνομα «Brontë Bus».

Με το που κατέβηκα από το λεωφορείο ένιωσα να μεταφέρομαι πίσω στον χρόνο. Τα γκρίζα πέτρινα σπίτια με τις κεραμιδένιες οροφές και τα μικρά παράθυρα έμοιαζαν να στέκουν ίδια από τότε που πρωτοχτίστηκαν. Ανεβαίνοντας τον ανηφορικό πλακόστρωτο δρόμο που οδηγεί στην εκκλησία του Αγίου Μιχαήλ και στο Πρεσβυτέριο, βρήκα μια σειρά από εκκεντρικά μαγαζιά με μεταχειρισμένα αντικείμενα, vintage χειροτεχνήματα, new age συνταγές για ευημερία, όμορφα μικρά καφέ που φέρουν ονόματα επηρεασμένα από τις αδελφές Μπροντέ και αρκετές παμπ και πανδοχεία.

Στην κορυφή του δρόμου στα αριστερά βρίσκεται η εκκλησία που κοιτά από ψηλά το χωριό. Αριστερά της στέκει χαμένο στον χρόνο το παλιό νεκροταφείο, ενώ πίσω του ξεπροβάλλει το Πρεσβυτέριο, όπου έζησε η πολυμελής οικογένεια του Πάτρικ Μπροντέ. Σήμερα το Πρεσβυτέριο έχει μετατραπεί σε μουσείο προς τιμή των Μπροντέ.

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΝΤΕ

Bronte Sisters

Η οικογένεια Μπροντέ έφτασε στο Χάουορθ το 1820, όταν ο Πάτρικ Μπροντέ διορίστηκε εφημέριος της τοπικής εκκλησίας. Μαζί του στον χωριό ήρθε και η οικογένειά του: η γυναίκα του Μαρία και τα έξι παιδιά τους, η Μαρία, η Ελίζαμπεθ, η Σάρλοτ, ο Μπράνγουελ, η Έμιλι και η Άννα. Δεκαοχτώ μήνες μετά την άφιξή τους, η γυναίκα του πέθανε από καρκίνο και την ανατροφή των παιδιών ανέλαβε ο Πάτρικ με τη βοήθεια της αδελφής της συζύγου του, Ελίζαμπεθ Μπράνγουελ.

Προσπαθώντας να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις και στην ανατροφή των έξι παιδιών του, ο Πάτρικ έστειλε τις τέσσερις μεγαλύτερες κόρες του σε ένα κοντινό εκκλησιαστικό σχολείο. Οι συνθήκες εκεί όμως ήταν εξαιρετικά δύσκολες και οι δύο μεγαλύτερες αδελφές, Ελίζαμπεθ και Μαρία, αρρώστησαν και πέθαναν η μια μετά την άλλη. Μετά από αυτήν την τραγωδία, η Έμιλι και η Σάρλοτ επέστρεψαν πίσω και ο πατέρας τους αποφάσισε να φροντίσει για τη μόρφωση των παιδιών του κατ’ οίκον. Την περίοδο εκείνη ήταν πολύ συνηθισμένη πρακτική τα παιδιά, και ιδιαίτερα τα κορίτσια, να εκπαιδεύονται εντός του σπιτιού. Η τραυματική αυτή εμπειρία φέρεται να στιγμάτισε βαθύτατα τη Σάρλοτ, η οποία παρουσίασε εκτενέστατα τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούσαν στο σχολείο στην Τζέιν Έιρ.

Την εποχή εκείνη ο πιο συνηθισμένος επαγγελματικός προσανατολισμός για μια γυναίκα ήταν το επάγγελμα της δασκάλας ή της γκουβερνάντας. Τα καθήκοντα μιας γκουβερνάντας ήταν αρκετά καθώς εκτός από την επίβλεψη των παιδιών, όφειλε να τους παρέχει εκπαίδευση και ψυχαγωγία. Γι’ αυτό έπρεπε να γνωρίζει ξένες γλώσσες, να ζωγραφίζει, να παίζει μουσική και οτιδήποτε άλλο μπορούσε να θεωρηθεί επιθυμητό για μια κατ’ οίκον εκπαίδευση. Τα νεαρά κορίτσια εκείνης της εποχής ασχολούνταν με διάφορα πράγματα, ζωγράφιζαν, μάθαιναν μουσική, κεντούσαν και ασχολούνταν με την κουζίνα και τις οικειακές δουλειές.

The Bronte Parsonage
Το Πρεσβυτέριο όπου έμενε η οικογένεια Μπροντέ.

Τα παιδιά της οικογένειας Μπροντέ, εκτός από όλες αυτές τις ενασχολήσεις, απολάμβαναν να περνούν τον χρόνο τους σκαρώνοντας φανταστικούς κόσμους που τους αποτύπωναν στο χαρτί σε μορφή ποιημάτων και ιστοριών. Μέσα σε ένα τέτοιο δημιουργικό κλίμα αλληλεπίδρασης και αλληλοθαυμασμού και με την υποστηρικτική στάση του πατέρα τους γεννήθηκαν μερικά από τα πιο γνωστά λογοτεχνικά αριστουργήματα του κόσμου.

Σάρλοτ Μπροντέ

Στο πλαίσιο της εκπαίδευσής τους, το 1842 η Έμιλι και η Σάρλοτ ταξίδεψαν στις Βρυξέλλες όπου παρακολούθησαν μαθήματα στο οικοτροφείο του Κονσταντέν Εζέ με στόχο να βελτιώσουν τα γαλλικά και τα γερμανικά τους. Στόχος τους ήταν να επιστρέψουν πίσω στο Χάουορθ και να ανοίξουν το δικό τους σχολείο. Το σχέδιό τους όμως δεν ευοδώθηκε καθώς η περιορισμένη προσβασιμότητα στην περιοχή δεν ευνοούσε την τακτική προσέλευση μαθητών.

Μέσα στα επόμενα χρόνια η Έμιλι, η Σάρλοτ και η Αν, που ποτέ δεν σταμάτησαν να γράφουν, κατάφεραν να εκδώσουν τα έργα τους με τα ψευδώνυμα Έλλις, Κάρεκ και Άκτον Μπελ αντίστοιχα. Επέλεξαν να τα δημοσιεύσουν με ψευδώνυμα που δεν θα αποκάλυπταν το φύλο τους. Εκείνη την εποχή επικρατούσε η αντίληψη ότι η συγγραφή ήταν κατεξοχήν ανδρική δουλειά και μοιραία οτιδήποτε γυναικείο κινδύνευε να θεωρηθεί αυτομάτως κατώτερο και ανάξιο λόγου.

Αν και αρχικά οι πωλήσεις ήταν πολύ χαμηλές, σιγά σιγά τα μυθιστορήματά τους άρχισαν να αποκτούν κοινό και μετά από λίγα χρόνια έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλή. Δυστυχώς, η Αν και η Έμιλι δεν πρόλαβαν να χαρούν την επιτυχία τους καθώς πέθαναν λίγο μετά τη δημοσίευση των έργων τους, σε ηλικία 29 και 30 χρονών αντίστοιχα, χτυπημένες από φυματίωση.

Εκείνη που έζησε περισσότερα χρόνια και συνέχισε να γράφει και να προωθεί το έργο των αδελφών της ήταν η Σάρλοτ. Σήμερα τα περισσότερα πράγματα που γνωρίζουμε για την οικογένεια και για τις αινιγματικές προσωπικότητες των αδελφών της προέρχονται από εκείνη. Γι’ αυτόν τον λόγο μπορεί να μην αποτελούν άκρως αντιπροσωπευτικές αναφορές, παρέχουν όμως κάτι περισσότερο από τα μηδαμινά εξωτερικά βιογραφικά στοιχεία που έχουμε στην ευχέρειά μας.

Inside the Parsonage
Το σαλόνι όπου οι αδελφές Μπροντέ έγραφαν τα έργα τους.

Η ζωή της Σάρλοτ είναι εξίσου τραγική καθώς ναι μεν έζησε περισσότερα χρόνια από τα αδέλφια της, αλλά το νήμα της ζωής της κόπηκε εξίσου τραγικά και απότομα σε ηλικία 38 ετών. Το 1854 η Σάρλοτ παντρεύτηκε τον βοηθό του πατέρα της, Άρθουρ Μπελ Νίκολς και πέθανε, δυστυχώς, έναν χρόνο αργότερα από επιπλοκές στην εγκυμοσύνη της. Συγκεκριμένα, υπέφερε από το σύνδρομο υπερέμεσης κύησης που χαρακτηρίζεται από ναυτία και εμετούς πέρα του φυσιολογικού. Σήμερα το σύνδρομο αυτό, αν και εξουθενωτικό, είναι αντιμετωπίσιμο. Την εποχή εκείνη όμως κανείς δεν κατάφερε να βοηθήσει την άμοιρη Σάρλοτ που έχασε άδικα τη ζωή της. Για να τιμήσουν τη Σάρλοτ και να ευαισθητοποιήσουν το κοινό, εντός της εκκλησίας βρίσκεται ένας πάγκος που παρέχει πληροφορίες για το εν λόγω σύνδρομο. Μάλιστα γίνεται και επιμέρους αναφορά στη Δούκισσα του Κέιμπριτζ, Κέιτ Μίντλετον, που επίσης έπασχε από έντονες «πρωινές ναυτίες» και στις δύο εγκυμοσύνες της.

Εξίσου τραγική μορφή υπήρξε και ο μοναχογιός του Πάτρικ Μπροντέ, Μπράνγουελ, ο οποίος χαράμισε το ταλέντο και τη ζωή του στο ποτό και στις καταχρήσεις και πέθανε εξίσου νέος στα τριανταένα του μετά από σύντομη ασθένεια.

Μια τέτοια ανείπωτη τραγωδία θα λύγιζε κάθε πατέρα. Κι όμως ο Πάτρικ Μπροντέ υπέμεινε στωικά τον θάνατο όλων των μελών της οικογένειάς του πεθαίνοντας αρκετά χρόνια αργότερα σε ηλικία 84 ετών. Όσο παράξενο κι αν φαίνεται αυτό, πρέπει να αναλογιστούμε ότι επρόκειτο για έναν άνθρωπο συμφιλιωμένο με τη θνητότητα αρχικά λόγω επαγγέλματος, αλλά και λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή. Η απόμερη εκείνη γωνιά του Γιορκσάιρ αποτελούσε μια από τις περιοχές με το χαμηλότερο μέσο όρο ζωής στην Αγγλία, μόλις τα 24 χρόνια ζωής, εξαιτίας των εξαιρετικά ανθυγιεινών συνθηκών που επικρατούσαν. Σήμερα γνωρίζουμε ότι, κατά πάσα περίπτωση, το νερό του χωριού ήταν μολυσμένο από τις απορροές του νεκροταφείου σπέρνοντας θάνατο και αρρώστιες. Ο εφημέριος Μπροντέ, ως άνθρωπος της εποχής του, ήταν ιδιαίτερα ενημερωμένος. Όπως φανερώνουν τα έγγραφα που άφησε πίσω του, ακολουθούσε τις εξελίξεις της ιατρικής και προσπαθούσε να κάνει ό,τι περισσότερο μπορούσε για να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής στο χωριό.

Αν και σύντομη, η ζωή των αδελφών Μπροντέ παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον τόσο για τα αριστουργήματα που άφησαν πίσω τους, αλλά και για τα όσα μας έμαθαν για τις συνθήκες ζωής στις απομακρυσμένες περιοχές της αγγλικής υπαίθρου. Η ιστορία τους επιπλέον έχει προεκτάσεις που σχετίζονται με την κοινωνική θέση των γυναικών και την ενασχόλησή τους με τη λογοτεχνία και τις τέχνες στις αρχές του 19ου αιώνα.

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΞΟΧΗ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΓΙΟΡΚΣΑΪΡ

Από το Πρεσβυτέριο ξεκινούν διάφορα μονοπάτια που οδηγούν στους βάλτους και σε διάφορες τοποθεσίες που έχουν συνδεθεί με τις αδελφές Μπροντέ και το έργο τους. Οι περισσότεροι επισκέπτες ακολουθούν το μονοπάτι Primrose Hill που ξεκινά από το νεκροταφείο. Περνώντας από διάφορα αγροτόσπιτα και αφού διασχίσετε έναν μικρό επαρχιακό δρόμο, ξεκινά ένα στενό χωματένιο μονοπάτι που οδηγεί στους καταρράκτες και στη γέφυρα Μπροντέ.

Άποψη της περιοχής με τους καταρράκτες και τη γέφυρα Μπροντέ. Ιδανικό μέρος για να ξαποστάσετε πριν ανηφορίσετε στο Top Withins.

Η ύπαιθρος του Γιορκσάιρ είναι πανέμορφη αλλά ενδέχεται να συναντήσετε βαλτώδες έδαφος και ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως βροχή και αέρα. Επίσης, ο καιρός πάνω στους λόφους αλλάζει ραγδαία, όπως συμβαίνει γενικά στην Αγγλία. Οπότε απαραίτητα αξεσουάρ είναι οι μπότες και το αδιάβροχο. Αν επισκεφθείτε την περιοχή με καλές καιρικές συνθήκες, να έχετε υπόψη σας ότι δεν υπάρχουν δέντρα με ίσκιο στην περιοχή, άρα απαραίτητα επίσης αξεσουάρ είναι το καπέλο και το αντηλιακό. Στο χωριό θα βρείτε αρκετά καφέ που με ένα πολύ μικρό αντίτιμο φτιάχνουν νοστιμότατα σάντουιτς για τον δρόμο, οπότε εξοπλιστείτε με «καύσιμα».

Αν αισθάνεστε ότι είστε σε καλή φυσική κατάσταση, η πεζοπορία στους λόφους αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία. Αλλά αν αρχίσετε να αισθάνεστε δυσφορία, να θυμάστε ότι πρέπει και να επιστρέψετε. Βρίσκεστε κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά και το μόνο μέσο επιστροφής είναι τα πόδια σας.

Η πρώτη στάση είναι η γέφυρα και οι καταρράκτες των Μπροντέ. Πρόκειται για ένα πολύ όμορφο γραφικό μέρος με δροσερό τρεχούμενο νερό όπου μπορείτε να ξαποστάσετε και να βρείτε ακόμα και λίγη σκιά. Από εκεί μπορείτε σχετικά εύκολα να επιστρέψετε πίσω. Αν επιθυμείτε να συνεχίσετε την πορεία σας και θέλετε να φτάσετε στο Top Withins (ή Withens), αυτό απέχει περίπου 30 λεπτά από τους καταρράκτες. Πρόκειται όμως για μια πιο απαιτητική διαδρομή, με μια διαδοχικά ανηφορική πορεία, η οποία οδηγεί στην κορυφή του λόφου, όπου δεσπόζουν τα ερείπια του σπιτιού που φέρεται να επηρέασαν την Έμιλι Μπροντέ.

Top Withins View
Η μαγευτική θέα από την κορυφή του Top Withins.

Τα μονοπάτια είναι καλά σηματοδοτημένα και έτσι οι πιθανότητες να χάσετε τον δρόμο σας είναι ελάχιστες. Αν δεν είστε σίγουροι για την πορεία σας, ρωτήστε τους άλλους περιπατητές που θα συναντήσετε στον δρόμο σας, ή, εφόσον έχετε δεδομένα στο κινητό σας, συμβουλευτείτε το Google Maps ή κάποια άλλη σχετική εφαρμογή. Η επιστροφή από το Top Withins είναι πιο εύκολη αφού στο μεγαλύτερο μέρος κατεβαίνετε τον λόφο. Λίγο πριν το Χάουορθ, η πορεία γίνεται και πάλι ανηφορική αλλά για πολύ μικρό διάστημα.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ

Bronte Parsonage Museum: Εννοείται ότι η επίσκεψή σας πρέπει να ξεκινήσει από εδώ. Θα το βρείτε πίσω από την εκκλησία στην κορυφή της κεντρικής οδού.

Εκκλησία Αγίου Μιχαήλ: Επίσκεψη στην εκκλησία όπου βρίσκεται θαμμένη η οικογένεια Μπροντέ, πλην της Αν που πέθανε και τάφηκε στο Σκάρμπορο του Ανατολικού Γιορκσάιρ μετά από απόφαση της Σάρλοτ.

The Fleece Inn: Παμπ με ενοικιαζόμενα δωμάτια σε λογικές τιμές. Εξαιρετική φιλοξενία, με υπηρεσία δωματίου σε καθημερινή βάση. Στην τιμή περιλαμβάνεται και πλούσιο πρωινό με διάφορες επιλογές.

Cabinet of Curiosities: Επισκεφθείτε οπωσδήποτε αυτό το ξεχωριστό μαγαζί που πουλάει σαπούνια, άλατα κι άλλα περίεργα αντικείμενα. Ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη διακόσμησή του που περιλαμβάνει κρανία και άλλα αξιοπερίεργα αντικείμενα σχετικά με την ανθρώπινη ανατομία.

Mrs Beightons Sweet Shop: Παραδοσιακό κατάστημα με κάθε λογής ζαχαρωτών για όσους λατρεύουν τα γλυκά και τις καραμέλες. Ιδανικό μέρος για παιδιά αλλά και για ενήλικες.

The Wave of Nostalgia: Ένα ακόμα ιδιαίτερο μαγαζί με διάφορα αντικείμενα, όπως εγχειρίδια φεμινισμού, τσάντες κι άλλα χειροποίητα αντικείμενα τοπικής παραγωγής.

Ταξίδι με ατμοκίνητα και ντιζελοκίνητα τρένα (Keighley-Haworth-Oxenhope): Σχεδόν κάθε σαββατοκύριακο η ιστορική σιδηροδρομική γραμμή ανάμεσα στο Κίθλι και στο Όξενχοουπ ανοίγει για το κοινό προσφέροντας τη δυνατότητα για ένα εντυπωσιακό ταξίδι στον χρόνο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close